Wie betaalt de plankosten als het project niet doorgaat?

Geschreven door Stijn van der Linde
3 september 2026 · 2 minuten leestijd

Voordat er een schop in de grond gaat, zijn er vaak al tonnen uitgegeven. Aan stedenbouwkundige plannen, bodemonderzoek, stikstofberekeningen en de planologische procedure. Maar wat als het project niet doorgaat? Dan wordt de vraag wie die kosten draagt ineens heel concreet.

Geen afspraak, geen vergoeding

Uitgangspunt is dat iedere partij zijn eigen kosten draagt. Een ontwikkelaar die op eigen risico onderzoek laat doen, kan die kosten in beginsel niet verhalen op de gemeente als het plan niet doorgaat. Alleen in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij onaanvaardbaar afgebroken onderhandelingen, kan de gemeente aansprakelijk zijn.

Leg het vooraf vast

Daarom is het belangrijk om in de intentie- of samenwerkingsovereenkomst afspraken te maken over:

  • welke kosten gezamenlijk zijn en welke voor eigen rekening blijven;
  • een budget per fase, met een plafond;
  • wat er gebeurt met de kosten als een partij uitstapt, of als het plan strandt op een besluit van de gemeenteraad;
  • of kosten worden verrekend als een andere partij het project later overneemt.

De gemeente als contractpartij

Bij een gemeente speelt het publiekrechtelijk voorbehoud. De gemeente kan contractueel niet garanderen dat de raad het omgevingsplan wijzigt. Wel kunt u afspreken wat er financieel gebeurt als dat niet gebeurt, bijvoorbeeld een gedeeltelijke vergoeding of terugbetaling van een voorschot. Een gemeente kan zo'n regeling vaak ook zelf waarderen, omdat het de verhoudingen vooraf duidelijk maakt.

Rechten op plannen en onderzoeken

Vergeet ook het intellectueel eigendom niet. Wie mag de ontwerpen en rapporten gebruiken als de samenwerking eindigt? Een ontwikkelaar die heeft betaald, wil voorkomen dat een concurrent er later gratis gebruik van maakt.

Praktijktip. Werk met een kostenoverzicht dat partijen periodiek vaststellen. Dan is er bij een einde van de samenwerking geen discussie over welke kosten zijn gemaakt.

Conclusie

Duidelijke afspraken over plankosten voorkomen dat een gestrand project ook nog tot een geschil leidt. Wij denken graag met u mee.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact