In bijna elke koopovereenkomst en anterieure overeenkomst staat een boetebeding. Bijvoorbeeld een boete van tien procent van de koopsom bij te late betaling, of een boete per dag als de bouw niet op tijd start. Wat betekent zo'n beding, en wat als de boete onredelijk hoog uitvalt?
Wat is een boetebeding?
Een boetebeding is een afspraak dat een partij die tekortschiet, een geldsom of een andere prestatie moet leveren. Het beding heeft twee functies: het prikkelt tot nakoming, en het maakt het aantonen van schade overbodig. Een boete is ook verschuldigd als er geen of minder schade is.
Boete en schadevergoeding
Volgens de wet treedt een boete in de plaats van de schadevergoeding, tenzij partijen anders hebben afgesproken. Veel overeenkomsten met gemeenten bepalen dat de gemeente daarnaast volledige schadevergoeding kan vorderen. Let daarop: die combinatie kan de financiële gevolgen flink vergroten.
Matiging door de rechter
De rechter kan een boete matigen als de billijkheid dat klaarblijkelijk eist. Die drempel is hoog. De rechter kijkt naar alle omstandigheden, zoals de verhouding tussen de boete en de werkelijke schade, de aard van de overeenkomst en de manier waarop het beding tot stand kwam. Een professionele partij die een boete heeft geaccepteerd, kan niet snel rekenen op matiging.
Wat u vooraf regelt
- een maximum voor de totale boete;
- een ingebrekestelling met een redelijke hersteltermijn voordat de boete gaat lopen;
- geen boete als de vertraging niet aan u te wijten is, zoals bij procedures van derden;
- geen cumulatie van boete en volledige schadevergoeding;
- een duidelijke omschrijving van de verplichting waaraan de boete is gekoppeld.
Let op samenhang. Een boete voor te late bouwstart moet aansluiten op de opschortende voorwaarden. Een boete die gaat lopen terwijl de vergunning nog niet onherroepelijk is, is een bekende valkuil.
Conclusie
Het is beter om vooraf over de boete te onderhandelen dan achteraf op matiging te hopen. Lees ook over opschortende en ontbindende voorwaarden, of neem contact met ons op.
