Bij een langlopend project ontstaan vroeg of laat meningsverschillen. Over meerkosten, vertraging of de uitleg van een bepaling. Hoe die worden opgelost, staat vaak al in de overeenkomst. Maar welke vorm van geschilbeslechting past eigenlijk het best?
De rechter
Zonder andere afspraak beslist de gewone rechter. Dat biedt de waarborgen van een openbare procedure en de mogelijkheid van hoger beroep. Nadelen zijn de doorlooptijd en het feit dat de rechter niet altijd specialistische kennis heeft van bouw en gebiedsontwikkeling. Gemeenten kiezen in hun standaardovereenkomsten vaak voor de rechter.
Arbitrage
Bij arbitrage beslissen een of meer arbiters, vaak met kennis van de sector. Bekende instituten zijn het Nederlands Arbitrage Instituut en voor bouwzaken het TAB. Arbitrage is besloten, en partijen hebben invloed op de keuze van de arbiters. Het kan wel duur zijn, en hoger beroep is alleen mogelijk als partijen dat afspreken.
Bindend advies
Bij bindend advies leggen partijen een geschil voor aan een deskundige, die een beslissing neemt waaraan partijen zich vooraf binden. Dat is vooral geschikt voor afgebakende vragen, zoals een waardering of de vraag of werk volgens de specificaties is uitgevoerd. De rechter toetst een bindend advies maar beperkt.
Mediation en een overlegfase
Veel overeenkomsten verplichten partijen eerst tot overleg, eventueel met een mediator, voordat zij naar de rechter of arbiter mogen. Dat kan escalatie voorkomen en de relatie sparen. Belangrijk bij projecten waarin partijen nog jaren met elkaar verder moeten.
Wat u in de overeenkomst regelt
- een getrapte regeling: eerst overleg, dan mediation, dan rechter of arbitrage;
- termijnen voor elke stap, zodat een partij het proces niet kan rekken;
- bindend advies voor technische of financiële vragen;
- de mogelijkheid om in spoedeisende gevallen direct naar de voorzieningenrechter te gaan.
Conclusie
De juiste geschillenregeling bespaart tijd en geld als het misgaat. Lees ook ons artikel over gestegen bouwkosten en heronderhandeling, of neem contact met ons op.
