Sinds het Didam-arrest van de Hoge Raad mag een gemeente grond niet zomaar aan één partij verkopen. Zij moet andere gegadigden een gelijke kans geven, tenzij er maar één serieuze gegadigde is. Voor projectontwikkelaars en grondeigenaren bepaalt dat hoe en wanneer u grond van een overheid kunt verwerven.
Wij adviseren ontwikkelaars die grond willen kopen of in erfpacht willen nemen, en partijen die vinden dat zij ten onrechte geen kans kregen.
Wat houdt het Didam-arrest in?
Op 26 november 2021 oordeelde de Hoge Raad dat een gemeente bij de verkoop van onroerende zaken gebonden is aan het gelijkheidsbeginsel. Zijn er meerdere serieuze gegadigden, of is dat redelijkerwijs te verwachten, dan moet de gemeente hen de kans geven om mee te dingen. Dat gebeurt met een selectieprocedure op basis van objectieve, toetsbare en redelijke criteria, die de gemeente tijdig bekendmaakt.
Is er maar één serieuze gegadigde, dan is een selectieprocedure niet nodig. De gemeente moet dat dan wel onderbouwen en haar voornemen vooraf publiceren, zodat anderen kunnen reageren.
In het tweede Didam-arrest van 15 november 2024 bepaalde de Hoge Raad dat een overeenkomst in strijd met deze regels geldig blijft. De gemeente kan wel schadeplichtig zijn tegenover een gegadigde die ten onrechte geen kans kreeg.
Wat wij voor u doen
- beoordelen of u als enige serieuze gegadigde kunt worden aangemerkt, en de gemeente helpen dat goed te onderbouwen;
- meelezen met de publicatie van het verkoopvoornemen en de motivering;
- adviseren over deelname aan een selectieprocedure en de selectiecriteria;
- afspraken maken in intentie-, samenwerkings- en koopovereenkomsten over de risico's van een Didam-procedure;
- een kort geding voeren om een verkoop aan een ander tegen te houden, of u verdedigen als een concurrent dat doet; en
- de samenhang bewaken met staatssteun en aanbesteding.
Voor wie
Wij staan projectontwikkelaars, grondeigenaren, bouwbedrijven, beleggers en ondernemers bij die grond willen verwerven van een gemeente, provincie of waterschap. Ook als u grond wilt ruilen of een herontwikkeling in samenwerking met de gemeente voorbereidt.
Zo werken wij
- U vertelt ons welke grond het betreft en wat u met de gemeente heeft besproken.
- Wij beoordelen uw positie: enige serieuze gegadigde of selectieprocedure.
- Wij adviseren over de stappen, de publicatie en de afspraken in de overeenkomst.
- Komt er een procedure, dan staan wij u bij, ook in kort geding.
Veelgestelde vragen
Geldt het Didam-arrest ook voor erfpacht en grondruil?
Het arrest ging over verkoop, maar rechters passen de uitgangspunten ook toe op andere vormen van gronduitgifte, zoals een grondruil. Ook provincies en waterschappen moeten er rekening mee houden. Of de regels in uw situatie gelden, hangt af van de omstandigheden.
Wanneer ben ik de enige serieuze gegadigde?
Bijvoorbeeld als een samenhangend plan alleen mogelijk is met uw eigen aangrenzende grond, of als een perceel alleen voor u bruikbaar is. De gemeente moet dat baseren op objectieve, toetsbare en redelijke criteria en vooraf bekendmaken.
Wat kan ik doen als de gemeente aan een ander verkoopt?
Reageer binnen de termijn die de gemeente in haar publicatie noemt. Vóór de levering kunt u in kort geding vragen om de verkoop te verbieden. Na de levering blijft de koop geldig en resteert alleen een schadeclaim, waarvoor u veel moet bewijzen.
Is mijn koopovereenkomst ongeldig als de gemeente de regels niet volgde?
Nee. Sinds het tweede Didam-arrest staat vast dat zo'n overeenkomst niet nietig of vernietigbaar is. Tot de levering kan een concurrent wel nog naar de rechter. Neem daarom een ontbindende voorwaarde en een kostenregeling op.
Heeft Didam iets te maken met staatssteun?
Het zijn twee aparte toetsen. Ook als u terecht de enige gegadigde bent, moet de prijs marktconform zijn. Anders kan de transactie alsnog worden tegengehouden.
Lees meer over het Didam-arrest
- Schadevergoeding na een Didam-schending: wat moet een gepasseerde gegadigde aantonen?
- Enige serieuze gegadigde: wanneer mag de gemeente zonder selectieprocedure aan u verkopen?
- Didam II: de koopovereenkomst blijft geldig, maar de gemeente kan schadeplichtig zijn
- Het Didam-arrest: wat betekent het voor projectontwikkelaars?
- Hof Arnhem-Leeuwarden: Didam in orde, maar grondruil gestopt wegens staatssteun
Bekijk ook alle artikelen over Didam.
Contact
Wil een gemeente grond aan u verkopen, of juist aan een ander? Neem contact met ons op, dan kijken we met u naar uw positie. Bel 026 - 382 6417 of mail naar info@liebregtsleistra.nl.